Przekładnia planetarna - zastosowanie w samochodach

Przekładnia planetarna - zastosowanie w samochodach
Autor Krzysztof Witkowski
Krzysztof Witkowski06.02.2024 | 7 min.

Przekładnia planetarna jest precyzyjnym mechanizmem wykorzystywanym w wielu maszynach, ale przede wszystkim w samochodach. W niniejszym artykule dowiesz się, jak działa, z czego się składa i do czego służy przekładnia planetarna stosowana w pojazdach. Poznasz budowę i zasadę działania tego mechanizmu, a także gdzie jeszcze poza motoryzacją można spotkać to rozwiązanie. Przeczytasz również o zaletach i wadach przekładni planetarnych oraz o tym, jak wykorzystano je w napędzie hybrydowym Toyoty.

Budowa i działanie przekładni planetarnej

Przekładnia planetarna, która zalicza się do przekładni obiegowych, składa się z trzech podstawowych elementów: koła słonecznego, satelitów i koła koronowego. Koło słoneczne jest zamocowane na stałe na wałku napędowym i zazębione z satelitami, które obracają się wokół niego, jednocześnie obracając się wokół własnej osi.

Satelity są rozmieszczone w równych odstępach na specjalnym koszyku, który łączy je w całość i może być również napędzany lub hamowany. Koło koronowe jest największym elementem przekładni, ma uzębienie wewnętrzne i otacza satelity. Może być ono zamocowane na stałe lub obracać się swobodnie.

Na czym polega przekładnia planetarna?

W zależności od tego, który element przekładni jest napędzany, a który zatrzymany, uzyskujemy różne przełożenia i kierunki obrotu. Na przykład, jeśli koło słoneczne jest napędzane, a koło koronowe zatrzymane, to koszyk z satelitami obraca się w tym samym kierunku, co koło słoneczne, ale z większą prędkością.

Jeśli natomiast koło słoneczne jest zatrzymane, a koło koronowe napędzane, to koszyk z satelitami obraca się w przeciwnym kierunku, niż koło koronowe, ale z mniejszą prędkością. Możliwe są również inne kombinacje, które dają różne efekty.

Rodzaje i budowa przekładni planetarnych

W zależności od liczby i rozmiaru elementów, przekładnie planetarne mogą mieć różne kształty i wymiary. Mogą być również łączone w zespoły, tworząc bardziej skomplikowane i wydajne układy.

Przekładnie planetarne są zazwyczaj wykonane z metalu, takiego jak stal, żeliwo czy aluminium, ale mogą być również zrobione z tworzyw sztucznych lub kompozytów.

Gdzie jest stosowana przekładnia planetarna?

Precyzyjna przekładnia planetarna jest bardzo popularna i obecna w wielu urządzeniach i maszynach, zarówno tych codziennych, jak i tych specjalistycznych. Jednym z najprostszych przykładów jest rower miejski z biegami, który ma przekładnię planetarną w tylnej piaście.

Przekładnie planetarne są również stosowane w przemyśle, przy budowie maszyn i urządzeń, takich jak turbiny, silniki elektryczne, wiertarki, młyny, prasy, czy roboty. W gospodarstwie domowym można je znaleźć w sprzętach AGD, takich jak blender, robot kuchenny, czy pralka.

Precyzyjna przekładnia planetarna jest obecna w wielu urządzeniach codziennego użytku, a także w specjalistycznych maszynach przemysłowych.

Czytaj więcej: Blokada na koło: kiedy zakładać i ile kosztuje zdjęcie?

Przekładnia planetarna w samochodzie

Przekładnia planetarna w samochodzie jest częścią skrzyni biegów lub napędu hybrydowego, która służy do zmiany prędkości ruchu obrotowego przekazywanego z silnika na koła napędowe. Przekładnia planetarna w samochodzie pozwala na płynne i szybkie zmiany przełożeń, bez konieczności używania sprzęgła lub dźwigni.

Przekładnia planetarna w samochodzie może być sterowana elektronicznie lub hydraulicznie, w zależności od rodzaju skrzyni biegów. W automatycznej skrzyni biegów przekładnia planetarna jest połączona z hydraulicznym układem sterowania, który za pomocą elektrozaworów i sprzęgieł hamuje lub napędza poszczególne elementy przekładni, uzyskując różne przełożenia.

Przekładnia planetarna w napędzie hybrydowym

W napędzie hybrydowym przekładnia planetarna pełni rolę sprzęgła, które rozdziela lub łączy napęd z silnika spalinowego i silnika elektrycznego. Przekładnia planetarna w napędzie hybrydowym pozwala na optymalne wykorzystanie obu silników, zwiększając oszczędność paliwa i redukując emisję spalin.

Zalety i wady przekładni planetarnych

Przekładnie planetarne mają wiele zalet, ale i nie brakuje w nich wad. Do zalet warto zaliczyć m.in.:

  • wysoką sprawność i niezawodność;
  • kompaktową i lekką konstrukcję;
  • dużą zdolność przenoszenia mocy i momentu obrotowego;
  • możliwość uzyskiwania różnych przełożeń i trybów pracy;
  • łatwość sterowania i regulacji.

Przekładnie planetarne mają również pewne wady, takie jak:

  • skomplikowana budowa i montaż;
  • większe straty tarcia i hałas niż w prostych przekładniach zębatych;
  • kon
  • konieczność stosowania specjalnych łożysk i smarów;
  • wymóg precyzyjnego wyważenia i wyrównania elementów.

Przekładnia planetarna w napędzie hybrydowym

Napęd hybrydowy Toyoty jest typem napędu szeregowo-równoległego, czyli może działać wyłącznie w trybie elektrycznym lub używać równocześnie obu silników. Dodatkowo jest układem samoładującym, ponieważ ładowanie akumulatora odbywa się zarówno podczas hamowania, jak i za sprawą przekazywania nadwyżek energii z silnika spalinowego.

Działanie napędu hybrydowego z przekładnią planetarną

Zasada działania napędu hybrydowego Toyoty jest następująca:

  • Podczas ruszania, jazdy ze stałą niską prędkością lub hamowania, napęd korzysta głównie z silnika elektrycznego zasilanego akumulatorem i nie zużywa paliwa. Koło słoneczne jest zablokowane, a koło koronowe jest napędzane przez silnik elektryczny.
  • Podczas pełnego przyspieszenia lub szybkiej jazdy, głównym źródłem napędu jest silnik spalinowy, a silnik elektryczny jedynie go wspiera. Koło słoneczne jest napędzane przez silnik spalinowy, a koło koronowe przez silnik elektryczny.
  • Podczas jazdy ze stałą średnią lub wysoką prędkością, napęd korzysta z obu silników w optymalnym zakresie obrotów. Koło słoneczne jest napędzane przez silnik spalinowy, a koło koronowe jest zablokowane.

Przekładnię planetarną wykorzystują wszystkie hybrydy Toyoty. Wykazują się one bardzo wysoką trwałością.

Podsumowanie

Przekładnia planetarna jest precyzyjnym i skomplikowanym mechanizmem, który jednak znajduje szerokie zastosowanie w wielu dziedzinach techniki. Składa się z kół zębatych i satelitów, które w zależności od sposobu napędzania i hamowania poszczególnych elementów pozwalają na uzyskanie różnych przełożeń i kierunków obrotów.

Przekładnie planetarne wykorzystuje się w przemyśle, transporcie i w urządzeniach codziennego użytku. W motoryzacji znalazły one zastosowanie przede wszystkim w automatycznych i hybrydowych skrzyniach biegów. Ich niewątpliwymi zaletami są kompaktowa konstrukcja, wysoka sprawność i precyzja działania.

Artykuł szczegółowo wyjaśnia zasadę funkcjonowania przekładni planetarnych, a także opisuje w jaki sposób zostały one wykorzystane w napędzie hybrydowym Toyoty. Tekst z pewnością pomoże lepiej zrozumieć to skomplikowane, ale niezwykle przydatne rozwiązanie techniczne.

Przekładnie planetarne od wielu lat z powodzeniem sprawdzają się w wymagających zastosowaniach przemysłowych oraz motoryzacyjnych. Mają szereg zalet, choć nie są pozbawione pewnych wad. Ogólnie rzecz biorąc, warto bliżej przyjrzeć się temu ciekawemu i użytecznemu mechanizmowi.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Kabel plusowy do akumulatora: jak wybrać i zainstalować
  2. Renowacja i kolekcjonowanie klasycznych aut - wszystko co musisz wiedzieć
  3. Filtry powietrza - jak je czyścić i wymieniać? Zadbaj o zdrowie Twoje i bliskich!
  4. Diagnoza i naprawa awarii elektrycznych - szybko i tanio
  5. Jak zadbać o tapicerkę skórzaną w aucie?
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Krzysztof Witkowski
Krzysztof Witkowski

Od zawsze intrygowała mnie moc i piękno maszyn na czterech kółkach, dlatego chcę podzielić się tą fascynacją z Wami. Na naszej stronie znajdziecie recenzje najnowszych modeli samochodów, porady dotyczące konserwacji pojazdów, a także ciekawostki ze świata motoryzacji.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły